Naar inhoud springen

Laan van Meerdervoort: verschil tussen versies

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Verwijderde inhoud Toegevoegde inhoud
Speelvogel (overleg | bijdragen)
Label: Ongedaan gemaakt
Geklets en POV verwijderd
Regel 20: Regel 20:
[[Bestand:Chinese Muur in Den Haag.JPG|thumb|De Chinese Muur en het einde van de Laan van Meerdervoort]]
[[Bestand:Chinese Muur in Den Haag.JPG|thumb|De Chinese Muur en het einde van de Laan van Meerdervoort]]


De '''Laan van Meerdervoort''' in [[Den Haag]] is met een lengte van 5800 meter<ref>[[Het Vaderland]] op [[Delpher]]. [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010019262:mpeg21:a0043 'De Laan van Meerdervoort, een stuk contemporaine Haagsche historie'], 19 september 1940.</ref> de op ''één'' na langste straat (maar niet de [[Oudebildtdijk|langste straat]] of [[Van Heemstraweg|weg]]) van [[Nederland]].<ref>[https://rijswijksdagblad.nl/algemeen/prinses-beatrixlaan-langste-laan-van-nederland ''Prinses Beatrixlaan langste laan van Nederland''], Rijswijks Dagblad, 28 juli 2020</ref> Aan de kant van de lage huisnummers zet de Laan van Meerdervoort zich voort in de [[Javastraat (Den Haag)|Javastraat]] en vervolgens de Wassenaarseweg, wat de totale lengte op 8,5&nbsp;km brengt. Vanwege deze lengte wordt de laan ook wel ‘Lange Leen’ en ‘Laan van Enzovoort’ genoemd.
De '''Laan van Meerdervoort''' is een straat van 5800 meter lang in [[Den Haag]].<ref>[[Het Vaderland]] op [[Delpher]]. [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010019262:mpeg21:a0043 'De Laan van Meerdervoort, een stuk contemporaine Haagsche historie'], 19 september 1940.</ref> Aan de kant van de lage huisnummers zet de Laan van Meerdervoort zich voort in de [[Javastraat (Den Haag)|Javastraat]] en vervolgens de Wassenaarseweg, wat de totale lengte op 8,5&nbsp;km brengt. Vanwege deze lengte wordt de laan ook wel ‘Lange Leen’ en ‘Laan van Enzovoort’ genoemd.


De Laan van Meerdervoort, voorheen 'Dekkerslaantje', is naar een oude boerderij buiten de [[Haagse grachtengordel]] genoemd. Daar bevindt zich thans de buurt [[Willemspark (Den Haag)|Willemspark]]. De boerderij lag ongeveer ter hoogte van het huidige kruispunt van Javastraat, [[Zeestraat (Den Haag)|Zeestraat]], [[Scheveningseweg]] en Laan van Meerdervoort. Tussen 1875 en 1960 is deze straat in de richting van [[Kijkduin en Ockenburgh|Kijkduin]] en [[Loosduinen]] langzaam maar zeker volgebouwd. Sedert 2011 is deze straat de langste laan. Er is een duidelijk verschil tussen een straat en een laan. Een volgebouwde laan bevat huizen en/of winkels. Een straat is enkel de verbinding tussen asfalt.
De Laan van Meerdervoort, voorheen 'Dekkerslaantje', is naar een oude boerderij buiten de [[Haagse grachtengordel]] genoemd. Daar bevindt zich thans de buurt [[Willemspark (Den Haag)|Willemspark]]. De boerderij lag ongeveer ter hoogte van het huidige kruispunt van Javastraat, [[Zeestraat (Den Haag)|Zeestraat]], [[Scheveningseweg]] en Laan van Meerdervoort. Tussen 1875 en 1960 is deze straat in de richting van [[Kijkduin en Ockenburgh|Kijkduin]] en [[Loosduinen]] langzaam maar zeker volgebouwd.


== Verloop ==
== Verloop ==
De Laan van Meerdervoort vormt de denkbeeldige scheidslijn tussen de [[zandgrond]] van de [[duin]]en enerzijds, waarop de ''Hagenaars'' woonden en anderzijds de [[veengrond]]en, waarop de ''Hagenezen'' waren gehuisvest.
De Laan van Meerdervoort vormt de denkbeeldige scheidslijn tussen de [[zandgrond]] van de [[duin]]en enerzijds, waarop de ''Hagenaars'' woonden en anderzijds de [[veengrond]]en, waarop de ''Hagenezen'' waren gehuisvest.


Van de Zeestraat tot de Carnegielaan is het een smalle straat met eenrichtingverkeer; tot aan de Suezkade is de laan wat breder. Van de Suezkade tot de Kijkduinsestraat (ruim vier kilometer) is het een brede laan met gescheiden rijbanen. Alleen waar de laan de [[Bomen- en Bloemenbuurt]] doorsnijdt, wordt de straat nog door monumentale bomen geflankeerd.
De Laan van Meerdervoort is niet te vergelijken met de kaarsrechte pronklanen die in andere steden voorkomen, zoals de Tuileries - [[Avenue des Champs-Élysées|Champs-Élysées]] - Grande Arrivée - Avenue de Charles de Gaulle - Boulevard Pierre Gaudin - La Défense (9,5&nbsp;km) in [[Parijs]], [[Neuilly-sur-Seine]] en [[Nanterre]] en de Heerstraße - Kaiserdamm - Bismarckstraße - {{nowrap|[[Straße des 17. Juni]]}} - [[Unter den Linden]] (11,5&nbsp;km) in [[Berlijn]].


Verschillende drukke kruispunten zijn gemarkeerd met opvallende gebouwen, zoals het [[Cornerhouse]] uit 1929. Samen met de [[Panoramaflat]], een [[torenflat]] uit 1962 bij het [[Verversingskanaal]] vormt dit de toegang tot de binnenstad. De daar gelegen brug over het Verversingskanaal is voorzien van beeldhouwwerk door [[Dirk Wolbers]]. Verderop kruist de laan de Beeklaan en de Valkenboslaan in een markante zevensprong, en daarna de Fahrenheitstraat met op de hoek een groot en geel in [[art deco]] uitgevoerd complex met winkelgalerij uit 1925, ontworpen door de architect [[Arend Jan Westerman|A.J.&nbsp;Westerman]]. Vroeger heette dit complex toepasselijk 'West-End' en was er een bioscoop, nu zijn er alleen winkels in gevestigd.
Van de Zeestraat tot de Carnegielaan is het een smalle straat met eenrichtingverkeer; tot aan de Suezkade is de laan wat breder. Van de Suezkade tot de Kijkduinsestraat (ruim vier kilometer) is het een brede laan met gescheiden rijbanen. Alleen waar de laan de [[Bomen- en Bloemenbuurt]] doorsnijdt wordt de straat nog door monumentale bomen geflankeerd.


Voorbij de Valkenbosvaart treedt een versmalling op. Nabij het kruispunt met de Goudenregenstraat, met aan weerszijden enkele voorbeelden van [[Expressionisme|expressionistische]] woningbouw en doorlopende bebouwing en kleine villa's. Uit het begin van de jaren twintig is er een [[Remise (openbaar vervoer)|remise]] van de [[HTM Personenvervoer|HTM]].
Er zijn verschillende drukke kruispunten, veelal gemarkeerd met opvallende gebouwen, zoals het [[Cornerhouse]] uit 1929 tegenover de [[Panoramaflat]], een [[torenflat]] uit 1962 bij het [[Verversingskanaal]], die de toegang tot de binnenstad aangeven. De daar gelegen brug over het Verversingskanaal is voorzien van beeldhouwwerk door [[Dirk Wolbers]]. Verderop kruist de laan de Beeklaan en de Valkenboslaan in een markante zevensprong, en daarna de Fahrenheitstraat met op de hoek een groot en geel in [[art deco]] uitgevoerd complex met winkelgalerij uit 1925, ontworpen door de architect [[Arend Jan Westerman|A.J.&nbsp;Westerman]]. Vroeger heette dit complex toepasselijk 'West-End' en was er een bioscoop, nu zijn er alleen winkels in gevestigd.


Na de [[Bethlehemkerk (Den Haag)|Bethlehemkerk]] is de laan weer breed en statig, met een dubbele rij [[iep]]en, en loopt hij merkbaar omlaag. Een lange rij gelijkvormige woningen, maar met een ritmische afwisseling door het gebruik van overstekende daken, erkers en witte [[latei]]en in de bouwstijl van de [[Nieuwe Haagse School (bouwstijl)|Nieuwe Haagse School]], onderbroken met ruime waterpartijen tot aan Pioenweg, is bekend als het 'artsenrijtje' vanwege het grote aantal artsen dat hier praktijk aan huis had. Deze huizen zijn ontworpen door de architect [[Jan Willem van der Weele|J.W. van der Weele]],<ref>Het Vaderland op Delpher. [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010010399:mpeg21:a0257 'Nog 60 heerenhuizen aan de Laan van Meerdervoort'], 3 juli 1926.</ref> die ook onder meer het Haagse [[ASTA|Asta-theater]] op zijn naam heeft staan.
Voorbij de Valkenbosvaart treedt een versmalling op. Nabij het kruispunt met de Goudenregenstraat, met aan weerszijden enkele goede voorbeelden van [[Expressionisme|expressionistische]] woningbouw en doorlopende bebouwing en kleine villa's, uit het begin van de jaren twintig, ligt ook een [[Remise (openbaar vervoer)|remise]] van de [[HTM Personenvervoer|HTM]].


Bij de kruising met de Thorbeckelaan verschilt de bouwstijl van de betonnen Thorbecketoren (1969, architect [[Piet Zanstra|P. Zanstra]], 63 meter hoog) sterk van de appartementenwoningen uit de periode 1940–1960. Schuin tegenover de toren, op de hoek van het De Savornin Lohmanplein en de Laan van Meerdervoort, verrees in 1955 een groot flatgebouw speciaal bedoeld voor alleenwonende vrouwen, ontworpen door het architectenechtpaar Pot-Keegstra in samenwerking met G. Westerhout. Vervolgens loopt de laan langs hoge gevelwanden uit het begin van de jaren 50, dwars door het park [[Landgoed Meer en Bos]] naar zijn einde aan de Kijkduinsestraat met flats en andere woonblokken uit de jaren vijftig en zestig. Het laatste gebouw is een opvallend langgerekt wooncomplex met een bocht erin, dat de Chinese Muur wordt genoemd.
Na de [[Bethlehemkerk (Den Haag)|Bethlehemkerk]] is de laan weer breed en statig, met een dubbele rij [[iep]]en, en loopt hij merkbaar omlaag. Een lange rij gelijkvormige woningen, maar met een ritmische afwisseling door het gebruik van overstekende daken, erkers en witte [[latei]]en in de bouwstijl van de [[Nieuwe Haagse School (bouwstijl)|Nieuwe Haagse School]], onderbroken met ruime waterpartijen tot aan Pioenweg, is bekend als het 'artsenrijtje' vanwege het grote aantal artsen dat hier praktijk aan huis heeft. Deze huizen zijn ontworpen door de architect [[Jan Willem van der Weele|J.W. van der Weele]],<ref>Het Vaderland op Delpher. [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010010399:mpeg21:a0257 'Nog 60 heerenhuizen aan de Laan van Meerdervoort'], 3 juli 1926.</ref> die ook onder meer het Haagse [[ASTA|Asta-theater]] op zijn naam heeft staan.

Bij de kruising met de Thorbeckelaan vormt de betonnen Thorbecketoren (1969, architect [[Piet Zanstra|P. Zanstra]], 63 meter hoog) een dissonant met de stijlvolle appartementenwoningen uit de periode 1940-1960. Schuin tegenover de toren, op de hoek van het De Savornin Lohmanplein en de Laan van Meerdervoort, verrees in 1955 een groot flatgebouw speciaal bedoeld voor alleenwonende vrouwen, ontworpen door het architectenechtpaar Pot-Keegstra in samenwerking met G. Westerhout. Vervolgens loopt de laan langs hoge gevelwanden uit het begin van de jaren 50, dwars door het park [[Landgoed Meer en Bos]] naar zijn einde aan de Kijkduinsestraat met flats en andere woonblokken uit de jaren vijftig en zestig. Het laatste gebouw is een opvallend langgerekt wooncomplex met een bocht erin, dat de Chinese Muur wordt genoemd.


== Verkeerslichten ==
== Verkeerslichten ==
Regel 114: Regel 112:


== Sport ==
== Sport ==
De afgelopen jaren werd er herhaaldelijk een hardloopwedstrijd gehouden, de ''Laan van Meerdervoort Loop'' over 10 kilometer, waarvan de organisatie de laan aanprijst als niet alleen maar de langste en bekendste laan van Europa, maar tevens ''de sportiefste''. De eerste editie van de Laan van Meerdervoort Loop in 2003 vond plaats om het 90-jarige bestaan van de atletiekvereniging Haag Atletiek luister bij te zetten. Na reacties van deelnemers, de gemeente Den Haag en vele betrokkenen werd in 2006 besloten daaraan een vervolg te geven.
De afgelopen jaren{{Wanneer?}} werd er herhaaldelijk een hardloopwedstrijd gehouden, de ''Laan van Meerdervoort Loop'' over 10 kilometer, waarvan de organisatie de laan aanprijst als niet alleen maar de langste en bekendste laan van Europa, maar tevens ''de sportiefste''. De eerste editie van de Laan van Meerdervoort Loop in 2003 vond plaats om het 90-jarige bestaan van de atletiekvereniging Haag Atletiek luister bij te zetten. Na reacties van deelnemers, de gemeente Den Haag en vele betrokkenen werd in 2006 besloten daaraan een vervolg te geven.


== Zie ook ==
== Zie ook ==

Versie van 25 mei 2022 13:08

Laan van Meerdervoort
De Laan van Meerdervoort bij de kruising met de Zoutmanstraat, gezien vanuit de toren van het Haganum
Geografische informatie
Locatie       Den Haag, Nederland
Lengte 6 km
Algemene informatie
Aangelegd in 1875-1960
Bebouwing woningen
Opvallende gebouwen 20 rijksmonumenten
Openbaar vervoer tram
Portaal  Portaalicoon   Nederland
De Chinese Muur en het einde van de Laan van Meerdervoort

De Laan van Meerdervoort is een straat van 5800 meter lang in Den Haag.[1] Aan de kant van de lage huisnummers zet de Laan van Meerdervoort zich voort in de Javastraat en vervolgens de Wassenaarseweg, wat de totale lengte op 8,5 km brengt. Vanwege deze lengte wordt de laan ook wel ‘Lange Leen’ en ‘Laan van Enzovoort’ genoemd.

De Laan van Meerdervoort, voorheen 'Dekkerslaantje', is naar een oude boerderij buiten de Haagse grachtengordel genoemd. Daar bevindt zich thans de buurt Willemspark. De boerderij lag ongeveer ter hoogte van het huidige kruispunt van Javastraat, Zeestraat, Scheveningseweg en Laan van Meerdervoort. Tussen 1875 en 1960 is deze straat in de richting van Kijkduin en Loosduinen langzaam maar zeker volgebouwd.

Verloop

De Laan van Meerdervoort vormt de denkbeeldige scheidslijn tussen de zandgrond van de duinen enerzijds, waarop de Hagenaars woonden en anderzijds de veengronden, waarop de Hagenezen waren gehuisvest.

Van de Zeestraat tot de Carnegielaan is het een smalle straat met eenrichtingverkeer; tot aan de Suezkade is de laan wat breder. Van de Suezkade tot de Kijkduinsestraat (ruim vier kilometer) is het een brede laan met gescheiden rijbanen. Alleen waar de laan de Bomen- en Bloemenbuurt doorsnijdt, wordt de straat nog door monumentale bomen geflankeerd.

Verschillende drukke kruispunten zijn gemarkeerd met opvallende gebouwen, zoals het Cornerhouse uit 1929. Samen met de Panoramaflat, een torenflat uit 1962 bij het Verversingskanaal vormt dit de toegang tot de binnenstad. De daar gelegen brug over het Verversingskanaal is voorzien van beeldhouwwerk door Dirk Wolbers. Verderop kruist de laan de Beeklaan en de Valkenboslaan in een markante zevensprong, en daarna de Fahrenheitstraat met op de hoek een groot en geel in art deco uitgevoerd complex met winkelgalerij uit 1925, ontworpen door de architect A.J. Westerman. Vroeger heette dit complex toepasselijk 'West-End' en was er een bioscoop, nu zijn er alleen winkels in gevestigd.

Voorbij de Valkenbosvaart treedt een versmalling op. Nabij het kruispunt met de Goudenregenstraat, met aan weerszijden enkele voorbeelden van expressionistische woningbouw en doorlopende bebouwing en kleine villa's. Uit het begin van de jaren twintig is er een remise van de HTM.

Na de Bethlehemkerk is de laan weer breed en statig, met een dubbele rij iepen, en loopt hij merkbaar omlaag. Een lange rij gelijkvormige woningen, maar met een ritmische afwisseling door het gebruik van overstekende daken, erkers en witte lateien in de bouwstijl van de Nieuwe Haagse School, onderbroken met ruime waterpartijen tot aan Pioenweg, is bekend als het 'artsenrijtje' vanwege het grote aantal artsen dat hier praktijk aan huis had. Deze huizen zijn ontworpen door de architect J.W. van der Weele,[2] die ook onder meer het Haagse Asta-theater op zijn naam heeft staan.

Bij de kruising met de Thorbeckelaan verschilt de bouwstijl van de betonnen Thorbecketoren (1969, architect P. Zanstra, 63 meter hoog) sterk van de appartementenwoningen uit de periode 1940–1960. Schuin tegenover de toren, op de hoek van het De Savornin Lohmanplein en de Laan van Meerdervoort, verrees in 1955 een groot flatgebouw speciaal bedoeld voor alleenwonende vrouwen, ontworpen door het architectenechtpaar Pot-Keegstra in samenwerking met G. Westerhout. Vervolgens loopt de laan langs hoge gevelwanden uit het begin van de jaren 50, dwars door het park Landgoed Meer en Bos naar zijn einde aan de Kijkduinsestraat met flats en andere woonblokken uit de jaren vijftig en zestig. Het laatste gebouw is een opvallend langgerekt wooncomplex met een bocht erin, dat de Chinese Muur wordt genoemd.

Verkeerslichten

Het drukke en onoverzichtelijke kruispunt Anna Paulownastraat / Laan van Meerdervoort was in 1928 het eerste kruispunt in Nederland dat van enkelvoudige (rode) verkeerslichten (stop-lichten) werd voorzien, door de fabrikant verkeerssein genoemd.[3]

Tram

Tramlijn 3 in oorlogstijd op de Laan van Meerdervoort

Al vanaf 1906 rijdt tramlijn 3 over de Laan van Meerdervoort. In de 21e eeuw loopt RandstadRail 3 vanaf het einde bij Loosduinen tot bijna aan het begin door de Laan van Meerdervoort. Tot medio 2005 sloeg lijn 3 af bij de Zoutmanstraat. Na de ingebruikneming van de Haagse tramtunnel in het centrum werden routes verwisseld zodat lijn 3 door deze tunnel kon rijden. Daardoor slaat de tram ruim 300 meter eerder af bij de Koningin Emmakade, en vervolgt vandaar de route naar het centrum van Den Haag. Over het stukje Laan van Meerdervoort dat niet meer bestreken wordt door tram 3 rijdt tram 16. Tramlijn 12 rijdt over de Laan van Meerdervoort van de Edisonstraat tot de Goudenregenstraat.

Tot 1967 reed tram 7 over twee delen van de Laan van Meerdervoort: vanaf het begin bij de Javastraat tot aan de Carnegielaan (het eenrichtingsverkeer gold niet voor de tram) en na een omweg via de Groothertoginnelaan van het Valkenbosplein tot het De Savornin Lohmanplein, samen met tram 14.

Van 1928 tot 1963 reden ook trams van lijn 5, lijn 20 en lijn 2 over de Laan van Meerdervoort tussen de Laan van Eik en Duinen en de Pioenweg, later de Muurbloemweg (Meer en Bos).

Aan de Laan van Meerdervoort bevindt zich de toegang van de remise Lijsterbesstraat.

Bijzondere gebouwen

Laan van Meerdervoort 164-168 met opvallende jugendstil-tegeltableaus
Bethlehemkerk
Cornerhouse
Gymnasium Haganum
nr. 215 in Polygoonjournaal 1974

De Laan van Meerdervoort telt 21 rijksmonumenten en vele andere markante gebouwen:

6 Tampat Senang, het oudste Indische restaurant van Den Haag (sinds 1922), in 1904 in dit pand begonnen als restaurant Oost en West. in 2016 ging dit bedrijf failliet
7 De Mesdag Collectie (het bekendere Panorama Mesdag is vlakbij: om de hoek in de Zeestraat)
9 Woonhuis van de schilder Hendrik Willem Mesdag
50 b en c Dans- en Medisch Instituut, een modernistisch gebouw ontworpen door Jan Wils (1921)
52 Appartementengebouw Oldenhove (1930) met torentje, in Amsterdamse Schoolstijl gebouwd naar ontwerp van F.A. Warners, waar onder anderen freule Wttewaal van Stoetwegen woonde
57 Gymnasium Haganum (1905-1907), een schoolgebouw met hoge toren en binnenplaats, gebouwd in neorenaissancestijl
70 Bertha von Suttner Building, het internationale huis van de Vrede en Mensenrechten.
84 Voormalig ziekenhuis Bronovo, gebouwd door architect P.F.W. Mouton (1879), nu verbouwd tot appartementencomplex
150 Eerste ooglaboratorium van Nederland voor vervaardiging van oogprothesen
164-168 Complex herenhuizen met kleurige art-nouveau-tegeltableaus van Plateelbakkerij Rozenburg, gebouwd in 1903 door J. Olthuis
207-209 Cornerhouse, ontworpen door Jan Grijpma, appartementengebouw uit 1928
211 Huishoudschool Laan van Meerdervoort, ontworpen door J. van Nieukerken in 1899, tot 2005 politiebureau, nu appartementencomplex
215 Herenhuis (circa 1905) met uitbundige art-nouveau-gevel uitgevoerd in zandsteen van de Haagse Kunstzandsteenfabriek Kranenburg naar ontwerp van de beeldhouwer J.W. Symolt
218-220 Panoramaflat (1962), een voorbeeld van functionalistische architectuur uit de naoorlogse wederopbouwperiode, ontworpen door Piet Zanstra
Hoek van de Lijsterbesstraat Tramremise Lijsterbesstraat
627a Bethlehemkerk (oorspronkelijk van Nederlands-hervormde signatuur, nu opgegaan in de PKN), in 1929-1931 gebouwd door het architectenbureau van Meischke en Schmidt, met van verre zichtbare toren
Zuidwestelijke einde (ingangen en adressen aan de Landréstraat) Zeer lang geel-wit gebouw, ontworpen door Jan Wils en Fop Ottenhof, met 300 appartementen in zes woonlagen uit de jaren zestig, met een bocht uitlopend naar de Kijkduinsestraat. Bijnaam: "de Chinese muur".

Sport

De afgelopen jaren[(sinds) wanneer?] werd er herhaaldelijk een hardloopwedstrijd gehouden, de Laan van Meerdervoort Loop over 10 kilometer, waarvan de organisatie de laan aanprijst als niet alleen maar de langste en bekendste laan van Europa, maar tevens de sportiefste. De eerste editie van de Laan van Meerdervoort Loop in 2003 vond plaats om het 90-jarige bestaan van de atletiekvereniging Haag Atletiek luister bij te zetten. Na reacties van deelnemers, de gemeente Den Haag en vele betrokkenen werd in 2006 besloten daaraan een vervolg te geven.

Zie ook

Zie de categorie Laan van Meerdervoort, The Hague van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.